iframe-proxy | Sunbelt Computer Software

917 lines (858 loc) · 112 KB
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa" data-content_root="../">
    <meta charset="utf-8" />
    <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0" /><meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1" />
<meta property="og:title" content="5. ساختمان داده‌ها" />
<meta property="og:type" content="website" />
<meta property="og:url" content="https://docs.python.org/3/tutorial/datastructures.html" />
<meta property="og:site_name" content="Python documentation" />
<meta property="og:description" content="این فصل برخی از مواردی را که تاکنون یاد گرفته‌اید با جزئیات بیشتری توضیح می‌دهد و همچنین چند مورد جدید نیز اضافه می‌کند. بیشتر درباره‌ی فهرست‌ها: نوع دادهٔ list چند متد دیگر نیز دارد. در اینجا تمام..." />
<meta property="og:image" content="_static/og-image.png" />
<meta property="og:image:alt" content="Python documentation" />
<meta name="description" content="این فصل برخی از مواردی را که تاکنون یاد گرفته‌اید با جزئیات بیشتری توضیح می‌دهد و همچنین چند مورد جدید نیز اضافه می‌کند. بیشتر درباره‌ی فهرست‌ها: نوع دادهٔ list چند متد دیگر نیز دارد. در اینجا تمام..." />
<meta name="theme-color" content="#3776ab">
<meta property="og:image:width" content="200">
<meta property="og:image:height" content="200">
    <title>5. ساختمان داده‌ها &#8212; مستندات Python3.14.6</title><meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
    <link rel="stylesheet" type="text/css" href="../_static/pygments.css?v=b86133f3" />
    <link rel="stylesheet" type="text/css" href="../_static/classic.css?v=234b1a7c" />
    <link rel="stylesheet" type="text/css" href="../_static/pydoctheme.css?v=4365c8fe" />
    <link id="pygments_dark_css" media="(prefers-color-scheme: dark)" rel="stylesheet" type="text/css" href="../_static/pygments_dark.css?v=0fc419ee" />
    <script src="../_static/documentation_options.js?v=e254dbbb"></script>
    <script src="../_static/doctools.js?v=9bcbadda"></script>
    <script src="../_static/sphinx_highlight.js?v=dc90522c"></script>
    <script src="../_static/translations.js?v=5df48d09"></script>
    <script src="../_static/sidebar.js"></script>
    <link rel="search" type="application/opensearchdescription+xml"
          title="جستجو در مستندات Python3.14.6"
          href="../_static/opensearch.xml"/>
    <link rel="author" title="درباره این مستندات" href="../about.html" />
    <link rel="index" title="فهرست" href="../genindex.html" />
    <link rel="search" title="جستجو" href="../search.html" />
    <link rel="copyright" title="حق چاپ" href="../copyright.html" />
    <link rel="next" title="6. ماژول‌ها" href="modules.html" />
    <link rel="prev" title="4. ابزارهای بیشتر برای کنترل جریان" href="controlflow.html" />
      <link rel="canonical" href="https://docs.python.org/3/tutorial/datastructures.html">
    <style>
      @media only screen {
        table.full-width-table {
            width: 100%;
    </style>
<link rel="stylesheet" href="../_static/pydoctheme_dark.css" media="(prefers-color-scheme: dark)" id="pydoctheme_dark_css">
    <link rel="shortcut icon" type="image/png" href="../_static/py.svg">
            <script type="text/javascript" src="../_static/copybutton.js"></script>
            <script type="text/javascript" src="../_static/menu.js"></script>
            <script type="text/javascript" src="../_static/search-focus.js"></script>
            <script type="text/javascript" src="../_static/themetoggle.js"></script> 
            <script type="text/javascript" src="../_static/rtd_switcher.js"></script>
            <meta name="readthedocs-addons-api-version" content="1">
<div class="mobile-nav">
    <input type="checkbox" id="menuToggler" class="toggler__input" aria-controls="navigation"
           aria-pressed="false" aria-expanded="false" role="button" aria-label="Menu">
    <nav class="nav-content" role="navigation">
        <label for="menuToggler" class="toggler__label">
            <span></span>
        </label>
        <span class="nav-items-wrapper">
            <a href="https://www.python.org/" class="nav-logo">
                <img src="../_static/py.svg" alt="Python logo">
            </a>
            <span class="version_switcher_placeholder"></span>
            <form role="search" class="search" action="../search.html" method="get">
                <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" class="search-icon">
                    <path fill-rule="nonzero" fill="currentColor" d="M15.5 14h-.79l-.28-.27a6.5 6.5 0 001.48-5.34c-.47-2.78-2.79-5-5.59-5.34a6.505 6.505 0 00-7.27 7.27c.34 2.8 2.56 5.12 5.34 5.59a6.5 6.5 0 005.34-1.48l.27.28v.79l4.25 4.25c.41.41 1.08.41 1.49 0 .41-.41.41-1.08 0-1.49L15.5 14zm-6 0C7.01 14 5 11.99 5 9.5S7.01 5 9.5 5 14 7.01 14 9.5 11.99 14 9.5 14z"></path>
                </svg>
                <input placeholder="جستجو سریع" aria-label="جستجو سریع" type="search" name="q">
                <input type="submit" value="برو">
            </form>
        </span>
    <div class="menu-wrapper">
        <nav class="menu" role="navigation" aria-label="main navigation">
            <div class="language_switcher_placeholder"></div>
<label class="theme-selector-label">
    <select class="theme-selector" oninput="activateTheme(this.value)">
        <option value="auto" selected>Auto</option>
        <option value="light">Light</option>
        <option value="dark">Dark</option>
    </select>
    <h3><a href="../contents.html">فهرست عناوین</a></h3>
<li><a class="reference internal" href="#">5. ساختمان داده‌ها</a><ul>
<li><a class="reference internal" href="#more-on-lists">5.1. بیشتر درباره‌ی فهرست‌ها</a><ul>
<li><a class="reference internal" href="#using-lists-as-stacks">5.1.1. استفاده از فهرست‌ها به‌عنوان پشته‌ها</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#using-lists-as-queues">5.1.2. استفاده از فهرست‌ها به‌عنوان صف</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#list-comprehensions">5.1.3. درک‌های فهرستی</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#nested-list-comprehensions">5.1.4. درک‌های فهرستی تو‌در‌تو</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#the-del-statement">5.2. دستور <code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">del</span></code></a></li>
<li><a class="reference internal" href="#tuples-and-sequences">5.3. تاپل‌ها و دنباله‌ها</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#sets">5.4. مجموعه‌ها</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#dictionaries">5.5. فرهنگ‌های لغت</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#looping-techniques">5.6. تکنیک‌های حلقه‌زنی</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#more-on-conditions">5.7. اطلاعات بیشتر دربارهٔ شرط‌ها</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#comparing-sequences-and-other-types">5.8. مقایسهٔ دنباله‌ها و انواع دیگر</a></li>
    <h4>موضوع قبلی</h4>
    <p class="topless"><a href="controlflow.html"
                          title="فصل قبلی"><span class="section-number">4. </span>ابزارهای بیشتر برای کنترل جریان</a></p>
    <h4>موضوع  بعدی</h4>
    <p class="topless"><a href="modules.html"
                          title="فصل بعدی"><span class="section-number">6. </span>ماژول‌ها</a></p>
    document.addEventListener('DOMContentLoaded', () => {
        const title = document.querySelector('meta[property="og:title"]').content;
        const elements = document.querySelectorAll('.improvepage');
        const pageurl = window.location.href.split('?')[0];
        elements.forEach(element => {
            const url = new URL(element.href.split('?')[0].replace("-nojs", ""));
            url.searchParams.set('pagetitle', title);
            url.searchParams.set('pageurl', pageurl);
            url.searchParams.set('pagesource', "tutorial/datastructures.rst");
            element.href = url.toString();
        });
  </script>
  <div role="note" aria-label="source link">
    <h3>این صفحه</h3>
    <ul class="this-page-menu">
      <li><a href="../bugs.html">گزارش یک اشکال</a></li>
      <li><a class="improvepage" href="../improve-page-nojs.html">بهبود این صفحه</a></li>
        <a href="https://github.com/python/cpython/blob/main/Doc/tutorial/datastructures.rst?plain=1"
            rel="nofollow">نمایش منبع
        </a>
      </li>
        <a href="https://github.com/python/python-docs-fa/blob/3.14/tutorial/datastructures.po?plain=1"
           rel="nofollow">نمایش منبع ترجمه</a>
      </li>
        </nav>
    <div class="related" role="navigation" aria-label="Related">
      <h3>ناوبری</h3>
        <li class="right" style="margin-right: 10px">
          <a href="../genindex.html" title="فهرست کلی"
             accesskey="I">فهرست</a></li>
        <li class="right" >
          <a href="../py-modindex.html" title="نمایه ی ماژول های پایتون"
             >ماژول ها</a> |</li>
        <li class="right" >
          <a href="modules.html" title="6. ماژول‌ها"
             accesskey="N">بعدی</a> |</li>
        <li class="right" >
          <a href="controlflow.html" title="4. ابزارهای بیشتر برای کنترل جریان"
             accesskey="P">قبلی</a> |</li>
          <li><img src="../_static/py.svg" alt="Python logo" style="vertical-align: middle; margin-top: -1px"></li>
          <li><a href="https://www.python.org/">Python</a> &#187;</li>
          <li class="switchers">
            <div class="language_switcher_placeholder"></div>
            <div class="version_switcher_placeholder"></div>
          </li>
          <li>
          </li>
    <li id="cpython-language-and-version">
      <a href="../index.html">3.14.6 Documentation</a> &#187;
          <li class="nav-item nav-item-1"><a href="index.html" accesskey="U">راهنمای پایتون</a> &#187;</li>
        <li class="nav-item nav-item-this"><a href=""><span class="section-number">5. </span>ساختمان داده‌ها</a></li>
                <li class="right">
    <div class="inline-search" role="search">
        <form class="inline-search" action="../search.html" method="get">
          <input placeholder="جستجو سریع" aria-label="جستجو سریع" type="search" name="q" id="search-box">
          <input type="submit" value="برو">
        </form>
                </li>
            <li class="right">
<label class="theme-selector-label">
    <select class="theme-selector" oninput="activateTheme(this.value)">
        <option value="auto" selected>Auto</option>
        <option value="light">Light</option>
        <option value="dark">Dark</option>
    </select>
</label> |</li>
      </ul>
    </div>    
    <div class="document">
      <div class="documentwrapper">
        <div class="bodywrapper">
          <div class="body" role="main">
  <section id="data-structures">
<span id="tut-structures"></span><h1><span class="section-number">5. </span>ساختمان داده‌ها<a class="headerlink" href="#data-structures" title="Link to this heading">¶</a></h1>
<p>این فصل برخی از مواردی را که تاکنون یاد گرفته‌اید با جزئیات بیشتری توضیح می‌دهد و همچنین چند مورد جدید نیز اضافه می‌کند.</p>
<section id="more-on-lists">
<span id="tut-morelists"></span><h2><span class="section-number">5.1. </span>بیشتر درباره‌ی فهرست‌ها<a class="headerlink" href="#more-on-lists" title="Link to this heading">¶</a></h2>
<p>نوع دادهٔ <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#typesseq-list"><span class="std std-ref">list</span></a> چند متد دیگر نیز دارد. در اینجا تمام متدهای اشیای list آمده‌اند:</p>
<dl class="py method">
<dt class="sig sig-object py">
<span class="sig-prename descclassname"><span class="pre">list.</span></span><span class="sig-name descname"><span class="pre">append</span></span><span class="sig-paren">(</span><em class="sig-param"><span class="n"><span class="pre">value</span></span></em>, <em class="sig-param"><span class="positional-only-separator o"><abbr title="Positional-only parameter separator (PEP 570)"><span class="pre">/</span></abbr></span></em><span class="sig-paren">)</span></dt>
<dd><p>یک آیتم را به انتهای فهرست اضافه می‌کند. مشابه <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">a[len(a):]</span> <span class="pre">=</span> <span class="pre">[x]</span></code> است.</p>
<dl class="py method">
<dt class="sig sig-object py">
<span class="sig-prename descclassname"><span class="pre">list.</span></span><span class="sig-name descname"><span class="pre">extend</span></span><span class="sig-paren">(</span><em class="sig-param"><span class="n"><span class="pre">iterable</span></span></em>, <em class="sig-param"><span class="positional-only-separator o"><abbr title="Positional-only parameter separator (PEP 570)"><span class="pre">/</span></abbr></span></em><span class="sig-paren">)</span></dt>
<dd><p>فهرست را با افزودن تمام آیتم‌های شیء تکرارپذیر گسترش می‌دهد. مشابه <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">a[len(a):]</span> <span class="pre">=</span> <span class="pre">iterable</span></code> است.</p>
<dl class="py method">
<dt class="sig sig-object py">
<span class="sig-prename descclassname"><span class="pre">list.</span></span><span class="sig-name descname"><span class="pre">insert</span></span><span class="sig-paren">(</span><em class="sig-param"><span class="n"><span class="pre">index</span></span></em>, <em class="sig-param"><span class="n"><span class="pre">value</span></span></em>, <em class="sig-param"><span class="positional-only-separator o"><abbr title="Positional-only parameter separator (PEP 570)"><span class="pre">/</span></abbr></span></em><span class="sig-paren">)</span></dt>
<dd><p>یک آیتم را در موقعیت مشخصی درج می‌کند. اولین آرگومان، اندیس عنصری است که آیتم باید پیش از آن درج شود؛ بنابراین <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">a.insert(0,</span> <span class="pre">x)</span></code> آیتم را در ابتدای فهرست درج می‌کند و <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">a.insert(len(a),</span> <span class="pre">x)</span></code> معادل <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">a.append(x)</span></code> است.</p>
<dl class="py method">
<dt class="sig sig-object py">
<span class="sig-prename descclassname"><span class="pre">list.</span></span><span class="sig-name descname"><span class="pre">remove</span></span><span class="sig-paren">(</span><em class="sig-param"><span class="n"><span class="pre">value</span></span></em>, <em class="sig-param"><span class="positional-only-separator o"><abbr title="Positional-only parameter separator (PEP 570)"><span class="pre">/</span></abbr></span></em><span class="sig-paren">)</span></dt>
<dd><p>اولین آیتم از فهرست را که مقدار آن برابر با <em>value</em> است حذف می‌کند. اگر چنین آیتمی وجود نداشته باشد، یک <a class="reference internal" href="../library/exceptions.html#ValueError" title="ValueError"><code class="xref py py-exc docutils literal notranslate"><span class="pre">ValueError</span></code></a> پرتاب می‌کند.</p>
<dl class="py method">
<dt class="sig sig-object py">
<span class="sig-prename descclassname"><span class="pre">list.</span></span><span class="sig-name descname"><span class="pre">pop</span></span><span class="sig-paren">(</span><em class="sig-param"><span class="n"><span class="pre">index</span></span><span class="o"><span class="pre">=</span></span><span class="default_value"><span class="pre">-1</span></span></em>, <em class="sig-param"><span class="positional-only-separator o"><abbr title="Positional-only parameter separator (PEP 570)"><span class="pre">/</span></abbr></span></em><span class="sig-paren">)</span></dt>
<dd><p>آیتم موجود در موقعیت مشخص‌شده از فهرست را حذف می‌کند و آن را برمی‌گرداند. اگر هیچ اندیسی مشخص نشده باشد، <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">a.pop()</span></code> آخرین آیتم فهرست را حذف کرده و برمی‌گرداند. اگر فهرست خالی باشد یا اندیس‌ خارج از محدودهٔ فهرست باشد، یک <a class="reference internal" href="../library/exceptions.html#IndexError" title="IndexError"><code class="xref py py-exc docutils literal notranslate"><span class="pre">IndexError</span></code></a> پرتاب می‌کند.</p>
<dl class="py method">
<dt class="sig sig-object py">
<span class="sig-prename descclassname"><span class="pre">list.</span></span><span class="sig-name descname"><span class="pre">clear</span></span><span class="sig-paren">(</span><span class="sig-paren">)</span></dt>
<dd><p>تمام آیتم‌های فهرست را حذف می‌کند. مشابه <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">del</span> <span class="pre">a[:]</span></code> است.</p>
<dl class="py method">
<dt class="sig sig-object py">
<span class="sig-prename descclassname"><span class="pre">list.</span></span><span class="sig-name descname"><span class="pre">index</span></span><span class="sig-paren">(</span><em class="sig-param"><span class="n"><span class="pre">value</span></span></em><span class="optional">[</span>, <em class="sig-param"><span class="n"><span class="pre">start</span></span></em><span class="optional">[</span>, <em class="sig-param"><span class="n"><span class="pre">stop</span></span></em><span class="optional">]</span><span class="optional">]</span><span class="sig-paren">)</span></dt>
<dd><p>اندیس مبتنی بر صفرِ اولین رخداد <em>value</em> در فهرست را برمی‌گرداند. اگر چنین آیتمی وجود نداشته باشد، یک <a class="reference internal" href="../library/exceptions.html#ValueError" title="ValueError"><code class="xref py py-exc docutils literal notranslate"><span class="pre">ValueError</span></code></a> پرتاب می‌کند.</p>
<p>آرگومان‌های اختیاری <em>start</em> و <em>end</em> مانند نشانه‌گذاری برش تفسیر می‌شوند و برای محدود کردن جست‌وجو به یک زیر‌دنبالهٔ مشخص از فهرست استفاده می‌شوند. اندیس بازگردانده‌شده نسبت به ابتدای دنبالهٔ کامل محاسبه می‌شود، نه نسبت به آرگومان <em>start</em>.</p>
<dl class="py method">
<dt class="sig sig-object py">
<span class="sig-prename descclassname"><span class="pre">list.</span></span><span class="sig-name descname"><span class="pre">count</span></span><span class="sig-paren">(</span><em class="sig-param"><span class="n"><span class="pre">value</span></span></em>, <em class="sig-param"><span class="positional-only-separator o"><abbr title="Positional-only parameter separator (PEP 570)"><span class="pre">/</span></abbr></span></em><span class="sig-paren">)</span></dt>
<dd><p>تعداد دفعاتی که <em>value</em> در فهرست ظاهر می‌شود را برمی‌گرداند.</p>
<dl class="py method">
<dt class="sig sig-object py">
<span class="sig-prename descclassname"><span class="pre">list.</span></span><span class="sig-name descname"><span class="pre">sort</span></span><span class="sig-paren">(</span><em class="sig-param"><span class="keyword-only-separator o"><abbr title="Keyword-only parameters separator (PEP 3102)"><span class="pre">*</span></abbr></span></em>, <em class="sig-param"><span class="n"><span class="pre">key</span></span><span class="o"><span class="pre">=</span></span><span class="default_value"><span class="pre">None</span></span></em>, <em class="sig-param"><span class="n"><span class="pre">reverse</span></span><span class="o"><span class="pre">=</span></span><span class="default_value"><span class="pre">False</span></span></em><span class="sig-paren">)</span></dt>
<dd><p>آیتم‌های فهرست را در جای خود مرتب می‌کند (آرگومان‌ها می‌توانند برای سفارشی‌سازی مرتب‌سازی استفاده شوند؛ برای توضیح آن‌ها به <a class="reference internal" href="../library/functions.html#sorted" title="sorted"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate"><span class="pre">sorted()</span></code></a> مراجعه کنید).</p>
<dl class="py method">
<dt class="sig sig-object py">
<span class="sig-prename descclassname"><span class="pre">list.</span></span><span class="sig-name descname"><span class="pre">reverse</span></span><span class="sig-paren">(</span><span class="sig-paren">)</span></dt>
<dd><p>عناصر فهرست را در جای خود معکوس می‌کند.</p>
<dl class="py method">
<dt class="sig sig-object py">
<span class="sig-prename descclassname"><span class="pre">list.</span></span><span class="sig-name descname"><span class="pre">copy</span></span><span class="sig-paren">(</span><span class="sig-paren">)</span></dt>
<dd><p>یک کپی سطحی از فهرست را برمی‌گرداند. مشابه <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">a[:]</span></code> است.</p>
<p>مثالی که از بیشتر متدهای فهرست استفاده می‌کند:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">fruits</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span><span class="s1">'orange'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'apple'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'pear'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'banana'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'kiwi'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'apple'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'banana'</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">fruits</span><span class="o">.</span><span class="n">count</span><span class="p">(</span><span class="s1">'apple'</span><span class="p">)</span>
<span class="go">2</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">fruits</span><span class="o">.</span><span class="n">count</span><span class="p">(</span><span class="s1">'tangerine'</span><span class="p">)</span>
<span class="go">0</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">fruits</span><span class="o">.</span><span class="n">index</span><span class="p">(</span><span class="s1">'banana'</span><span class="p">)</span>
<span class="go">3</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">fruits</span><span class="o">.</span><span class="n">index</span><span class="p">(</span><span class="s1">'banana'</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4</span><span class="p">)</span>  <span class="c1"># کلمه‌ی banana بعدی که در موقعیت ۴ شروع میشود</span>
<span class="go">6</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">fruits</span><span class="o">.</span><span class="n">reverse</span><span class="p">()</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">fruits</span>
<span class="go">['banana', 'apple', 'kiwi', 'banana', 'pear', 'apple', 'orange']</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">fruits</span><span class="o">.</span><span class="n">append</span><span class="p">(</span><span class="s1">'grape'</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">fruits</span>
<span class="go">['banana', 'apple', 'kiwi', 'banana', 'pear', 'apple', 'orange', 'grape']</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">fruits</span><span class="o">.</span><span class="n">sort</span><span class="p">()</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">fruits</span>
<span class="go">['apple', 'apple', 'banana', 'banana', 'grape', 'kiwi', 'orange', 'pear']</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">fruits</span><span class="o">.</span><span class="n">pop</span><span class="p">()</span>
<span class="go">'pear'</span>
</pre></div>
<p>ممکن است متوجه شده باشید که متدهایی مانند <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">insert</span></code>، <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">remove</span></code> یا <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">sort</span></code> که فقط فهرست را تغییر می‌دهند، هیچ مقدار بازگشتی چاپ‌شده‌ای ندارند -- آن‌ها مقدار پیش‌فرض <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">None</span></code> را برمی‌گردانند. <a class="footnote-reference brackets" href="#id2" id="id1" role="doc-noteref"><span class="fn-bracket">[</span>1<span class="fn-bracket">]</span></a> این یک اصل طراحی برای تمام ساختارهای دادهٔ تغییرپذیر در پایتون است.</p>
<p>چیز دیگری که ممکن است متوجه شوید این است که همهٔ داده‌ها قابل مرتب‌سازی یا مقایسه نیستند. برای مثال، <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">[None,</span> <span class="pre">'hello',</span> <span class="pre">10]</span></code> مرتب نمی‌شود، زیرا اعداد صحیح را نمی‌توان با رشته‌ها مقایسه کرد و <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">None</span></code> نیز با نوع‌های دیگر قابل مقایسه نیست. همچنین برخی نوع‌ها وجود دارند که رابطهٔ ترتیب تعریف‌شده‌ای ندارند. برای مثال، مقایسهٔ <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">3+4j</span> <span class="pre">&lt;</span> <span class="pre">5+7j</span></code> معتبر نیست.</p>
<section id="using-lists-as-stacks">
<span id="tut-lists-as-stacks"></span><h3><span class="section-number">5.1.1. </span>استفاده از فهرست‌ها به‌عنوان پشته‌ها<a class="headerlink" href="#using-lists-as-stacks" title="Link to this heading">¶</a></h3>
<p>متدهای فهرست استفاده از یک فهرست به‌عنوان پشته را بسیار آسان می‌کنند؛ جایی که آخرین عنصری که اضافه می‌شود، اولین عنصری است که دریافت می‌شود («آخرین ورودی، اولین خروجی»). برای افزودن یک آیتم به بالای پشته، از <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#list.append" title="list.append"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate"><span class="pre">append()</span></code></a> استفاده کنید. برای دریافت یک آیتم از بالای پشته، از <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#list.pop" title="list.pop"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate"><span class="pre">pop()</span></code></a> بدون یک اندیس صریح استفاده کنید. برای مثال:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">stack</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span><span class="mi">3</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4</span><span class="p">,</span> <span class="mi">5</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">stack</span><span class="o">.</span><span class="n">append</span><span class="p">(</span><span class="mi">6</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">stack</span><span class="o">.</span><span class="n">append</span><span class="p">(</span><span class="mi">7</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">stack</span>
<span class="go">[3, 4, 5, 6, 7]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">stack</span><span class="o">.</span><span class="n">pop</span><span class="p">()</span>
<span class="go">7</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">stack</span>
<span class="go">[3, 4, 5, 6]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">stack</span><span class="o">.</span><span class="n">pop</span><span class="p">()</span>
<span class="go">6</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">stack</span><span class="o">.</span><span class="n">pop</span><span class="p">()</span>
<span class="go">5</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">stack</span>
<span class="go">[3, 4]</span>
</pre></div>
<section id="using-lists-as-queues">
<span id="tut-lists-as-queues"></span><h3><span class="section-number">5.1.2. </span>استفاده از فهرست‌ها به‌عنوان صف<a class="headerlink" href="#using-lists-as-queues" title="Link to this heading">¶</a></h3>
<p>همچنین می‌توان از یک فهرست به‌عنوان صف استفاده کرد؛ جایی که اولین عنصری که اضافه می‌شود، اولین عنصری است که دریافت می‌شود («اولین ورودی، اولین خروجی»). بااین‌حال، فهرست‌ها برای این منظور کارایی مناسبی ندارند. در حالی که افزودن و حذف از انتهای فهرست سریع است، انجام درج یا حذف از ابتدای فهرست کند است (زیرا تمام عناصر دیگر باید یک موقعیت جابه‌جا شوند).</p>
<p>برای پیاده‌سازی صف، از <a class="reference internal" href="../library/collections.html#collections.deque" title="collections.deque"><code class="xref py py-class docutils literal notranslate"><span class="pre">collections.deque</span></code></a> استفاده کنید که برای داشتن افزودن و حذف سریع از هر دو انتها طراحی شده است. برای مثال:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="kn">from</span><span class="w"> </span><span class="nn">collections</span><span class="w"> </span><span class="kn">import</span> <span class="n">deque</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">queue</span> <span class="o">=</span> <span class="n">deque</span><span class="p">([</span><span class="s2">"Eric"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"John"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"Michael"</span><span class="p">])</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">queue</span><span class="o">.</span><span class="n">append</span><span class="p">(</span><span class="s2">"Terry"</span><span class="p">)</span>           <span class="c1"># تری از راه میرسد</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">queue</span><span class="o">.</span><span class="n">append</span><span class="p">(</span><span class="s2">"Graham"</span><span class="p">)</span>          <span class="c1"># گراهام از راه میرسد</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">queue</span><span class="o">.</span><span class="n">popleft</span><span class="p">()</span>                 <span class="c1"># اولین کسی که آمده حالا میرود</span>
<span class="go">'Eric'</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">queue</span><span class="o">.</span><span class="n">popleft</span><span class="p">()</span>                 <span class="c1"># یکی مانده به آخرین کسی که آمده حالا میرود</span>
<span class="go">'John'</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">queue</span>                           <span class="c1"># باقی مانده صف به ترتیب آمدن</span>
<span class="go">deque(['Michael', 'Terry', 'Graham'])</span>
</pre></div>
<section id="list-comprehensions">
<span id="tut-listcomps"></span><h3><span class="section-number">5.1.3. </span>درک‌های فهرستی<a class="headerlink" href="#list-comprehensions" title="Link to this heading">¶</a></h3>
<p>درک‌های فهرستی روشی کوتاه و مختصر برای ایجاد فهرست‌ها فراهم می‌کنند. کاربردهای رایج آن‌ها ایجاد فهرست‌های جدیدی است که در آن‌ها هر عنصر، نتیجهٔ انجام برخی عملیات روی هر عضو از یک دنباله یا شیء تکرارپذیر دیگر است، یا ایجاد یک زیر‌دنباله از عناصری که یک شرط مشخص را برآورده می‌کنند.</p>
<p>برای مثال، فرض کنید می‌خواهیم فهرستی از مربع‌ها ایجاد کنیم، مانند:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">squares</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">for</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">range</span><span class="p">(</span><span class="mi">10</span><span class="p">):</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="n">squares</span><span class="o">.</span><span class="n">append</span><span class="p">(</span><span class="n">x</span><span class="o">**</span><span class="mi">2</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">...</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">squares</span>
<span class="go">[0, 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81]</span>
</pre></div>
<p>توجه کنید که این کار یک متغیر با نام <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">x</span></code> ایجاد می‌کند (یا مقدار آن را بازنویسی می‌کند) که پس از پایان حلقه نیز همچنان وجود دارد. می‌توانیم فهرست مربع‌ها را بدون هیچ اثر جانبی با استفاده از روش زیر محاسبه کنیم:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="n">squares</span> <span class="o">=</span> <span class="nb">list</span><span class="p">(</span><span class="nb">map</span><span class="p">(</span><span class="k">lambda</span> <span class="n">x</span><span class="p">:</span> <span class="n">x</span><span class="o">**</span><span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="nb">range</span><span class="p">(</span><span class="mi">10</span><span class="p">)))</span>
</pre></div>
<p>یا به‌صورت معادل:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="n">squares</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span><span class="n">x</span><span class="o">**</span><span class="mi">2</span> <span class="k">for</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">range</span><span class="p">(</span><span class="mi">10</span><span class="p">)]</span>
</pre></div>
<p>که مختصرتر و خواناتر است.</p>
<p>یک درک فهرستی شامل کروشه‌هایی است که یک عبارت را در خود دارند و پس از آن یک بند <code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">for</span></code> و سپس صفر یا چند بند <code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">for</span></code> یا <code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">if</span></code> قرار می‌گیرد. نتیجه، یک فهرست جدید خواهد بود که از ارزیابی عبارت در زمینهٔ بندهای <code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">for</span></code> و <code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">if</span></code> پس از آن به‌دست می‌آید. برای مثال، این درک فهرستی عناصر دو فهرست را در صورتی که برابر نباشند با یکدیگر ترکیب می‌کند:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="p">[(</span><span class="n">x</span><span class="p">,</span> <span class="n">y</span><span class="p">)</span> <span class="k">for</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">in</span> <span class="p">[</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span><span class="mi">2</span><span class="p">,</span><span class="mi">3</span><span class="p">]</span> <span class="k">for</span> <span class="n">y</span> <span class="ow">in</span> <span class="p">[</span><span class="mi">3</span><span class="p">,</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span><span class="mi">4</span><span class="p">]</span> <span class="k">if</span> <span class="n">x</span> <span class="o">!=</span> <span class="n">y</span><span class="p">]</span>
<span class="go">[(1, 3), (1, 4), (2, 3), (2, 1), (2, 4), (3, 1), (3, 4)]</span>
</pre></div>
<p>مساوی است با:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">combs</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">for</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">in</span> <span class="p">[</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span><span class="mi">2</span><span class="p">,</span><span class="mi">3</span><span class="p">]:</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="k">for</span> <span class="n">y</span> <span class="ow">in</span> <span class="p">[</span><span class="mi">3</span><span class="p">,</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span><span class="mi">4</span><span class="p">]:</span>
<span class="gp">... </span>        <span class="k">if</span> <span class="n">x</span> <span class="o">!=</span> <span class="n">y</span><span class="p">:</span>
<span class="gp">... </span>            <span class="n">combs</span><span class="o">.</span><span class="n">append</span><span class="p">((</span><span class="n">x</span><span class="p">,</span> <span class="n">y</span><span class="p">))</span>
<span class="gp">...</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">combs</span>
<span class="go">[(1, 3), (1, 4), (2, 3), (2, 1), (2, 4), (3, 1), (3, 4)]</span>
</pre></div>
<p>توجه کنید که ترتیب دستورهای <a class="reference internal" href="../reference/compound_stmts.html#for"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">for</span></code></a> و <a class="reference internal" href="../reference/compound_stmts.html#if"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">if</span></code></a> در هر دو قطعه‌کد یکسان است.</p>
<p>اگر عبارت یک تاپل باشد (برای مثال <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">(x,</span> <span class="pre">y)</span></code> در مثال قبلی)، باید درون پرانتز قرار گیرد.</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">vec</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span><span class="o">-</span><span class="mi">4</span><span class="p">,</span> <span class="o">-</span><span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">0</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="c1"># ایجاد یک فهرست جدید با مقادیر دو برابر شده</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="p">[</span><span class="n">x</span><span class="o">*</span><span class="mi">2</span> <span class="k">for</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">vec</span><span class="p">]</span>
<span class="go">[-8, -4, 0, 4, 8]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="c1"># فیلتر کردن فهرست برای حذف اعداد منفی</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="p">[</span><span class="n">x</span> <span class="k">for</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">vec</span> <span class="k">if</span> <span class="n">x</span> <span class="o">&gt;=</span> <span class="mi">0</span><span class="p">]</span>
<span class="go">[0, 2, 4]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="c1"># اعمال یک تابع روی تمام عناصر</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="p">[</span><span class="nb">abs</span><span class="p">(</span><span class="n">x</span><span class="p">)</span> <span class="k">for</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">vec</span><span class="p">]</span>
<span class="go">[4, 2, 0, 2, 4]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="c1"># فراخوانی یک متد روی هر عنصر</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">freshfruit</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span><span class="s1">'  banana'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'  loganberry '</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'passion fruit  '</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="p">[</span><span class="n">weapon</span><span class="o">.</span><span class="n">strip</span><span class="p">()</span> <span class="k">for</span> <span class="n">weapon</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">freshfruit</span><span class="p">]</span>
<span class="go">['banana', 'loganberry', 'passion fruit']</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="c1"># ایجاد فهرستی از تاپل‌های ۲تایی به شکل (عدد، مربع عدد)</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="p">[(</span><span class="n">x</span><span class="p">,</span> <span class="n">x</span><span class="o">**</span><span class="mi">2</span><span class="p">)</span> <span class="k">for</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">range</span><span class="p">(</span><span class="mi">6</span><span class="p">)]</span>
<span class="go">[(0, 0), (1, 1), (2, 4), (3, 9), (4, 16), (5, 25)]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="c1"># تاپل باید داخل پرانتز قرار بگیرد، در غیر این صورت خطا ایجاد می‌شود</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="p">[</span><span class="n">x</span><span class="p">,</span> <span class="n">x</span><span class="o">**</span><span class="mi">2</span> <span class="k">for</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">range</span><span class="p">(</span><span class="mi">6</span><span class="p">)]</span>
  File <span class="nb">"&lt;stdin&gt;"</span>, line <span class="m">1</span>
<span class="w">    </span><span class="p">[</span><span class="n">x</span><span class="p">,</span> <span class="n">x</span><span class="o">**</span><span class="mi">2</span> <span class="k">for</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">range</span><span class="p">(</span><span class="mi">6</span><span class="p">)]</span>
<span class="w">     </span><span class="pm">^^^^^^^</span>
<span class="gr">SyntaxError</span>: <span class="n">did you forget parentheses around the comprehension target?</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="c1"># تخت کردن یک فهرست با استفاده از listcomp و دو حلقه‌ی for</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">vec</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[[</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span><span class="mi">2</span><span class="p">,</span><span class="mi">3</span><span class="p">],</span> <span class="p">[</span><span class="mi">4</span><span class="p">,</span><span class="mi">5</span><span class="p">,</span><span class="mi">6</span><span class="p">],</span> <span class="p">[</span><span class="mi">7</span><span class="p">,</span><span class="mi">8</span><span class="p">,</span><span class="mi">9</span><span class="p">]]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="p">[</span><span class="n">num</span> <span class="k">for</span> <span class="n">elem</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">vec</span> <span class="k">for</span> <span class="n">num</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">elem</span><span class="p">]</span>
<span class="go">[1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9]</span>
</pre></div>
<p>درک‌های فهرستی می‌توانند شامل عبارت‌های پیچیده و تابع‌های تو‌در‌تو باشند:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="kn">from</span><span class="w"> </span><span class="nn">math</span><span class="w"> </span><span class="kn">import</span> <span class="n">pi</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="p">[</span><span class="nb">str</span><span class="p">(</span><span class="nb">round</span><span class="p">(</span><span class="n">pi</span><span class="p">,</span> <span class="n">i</span><span class="p">))</span> <span class="k">for</span> <span class="n">i</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">range</span><span class="p">(</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">6</span><span class="p">)]</span>
<span class="go">['3.1', '3.14', '3.142', '3.1416', '3.14159']</span>
</pre></div>
<section id="nested-list-comprehensions">
<h3><span class="section-number">5.1.4. </span>درک‌های فهرستی تو‌در‌تو<a class="headerlink" href="#nested-list-comprehensions" title="Link to this heading">¶</a></h3>
<p>عبارت اولیه در یک درک فهرستی می‌تواند هر عبارت دلخواهی باشد، از جمله یک درک فهرستی دیگر.</p>
<p>مثال زیر را در نظر بگیرید که یک ماتریس 3x4 را به‌صورت یک فهرست شامل 3 فهرست با طول 4 پیاده‌سازی می‌کند:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">matrix</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="p">[</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">3</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4</span><span class="p">],</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="p">[</span><span class="mi">5</span><span class="p">,</span> <span class="mi">6</span><span class="p">,</span> <span class="mi">7</span><span class="p">,</span> <span class="mi">8</span><span class="p">],</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="p">[</span><span class="mi">9</span><span class="p">,</span> <span class="mi">10</span><span class="p">,</span> <span class="mi">11</span><span class="p">,</span> <span class="mi">12</span><span class="p">],</span>
<span class="gp">... </span><span class="p">]</span>
</pre></div>
<p>درک فهرستی زیر سطرها و ستون‌ها را جابه‌جا می‌کند:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="p">[[</span><span class="n">row</span><span class="p">[</span><span class="n">i</span><span class="p">]</span> <span class="k">for</span> <span class="n">row</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">matrix</span><span class="p">]</span> <span class="k">for</span> <span class="n">i</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">range</span><span class="p">(</span><span class="mi">4</span><span class="p">)]</span>
<span class="go">[[1, 5, 9], [2, 6, 10], [3, 7, 11], [4, 8, 12]]</span>
</pre></div>
<p>همان‌طور که در بخش قبل دیدیم، درک فهرستی داخلی در زمینهٔ <a class="reference internal" href="../reference/compound_stmts.html#for"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">for</span></code></a> که پس از آن قرار گرفته است ارزیابی می‌شود؛ بنابراین این مثال معادل است با:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">transposed</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">for</span> <span class="n">i</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">range</span><span class="p">(</span><span class="mi">4</span><span class="p">):</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="n">transposed</span><span class="o">.</span><span class="n">append</span><span class="p">([</span><span class="n">row</span><span class="p">[</span><span class="n">i</span><span class="p">]</span> <span class="k">for</span> <span class="n">row</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">matrix</span><span class="p">])</span>
<span class="gp">...</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">transposed</span>
<span class="go">[[1, 5, 9], [2, 6, 10], [3, 7, 11], [4, 8, 12]]</span>
</pre></div>
<p>که به نوبهٔ خود، همانند این است:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">transposed</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">for</span> <span class="n">i</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">range</span><span class="p">(</span><span class="mi">4</span><span class="p">):</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="c1"># سه خط بعدی، پیاده‌سازی list comprehension تو در تو را انجام می‌دهند</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="n">transposed_row</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[]</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="k">for</span> <span class="n">row</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">matrix</span><span class="p">:</span>
<span class="gp">... </span>        <span class="n">transposed_row</span><span class="o">.</span><span class="n">append</span><span class="p">(</span><span class="n">row</span><span class="p">[</span><span class="n">i</span><span class="p">])</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="n">transposed</span><span class="o">.</span><span class="n">append</span><span class="p">(</span><span class="n">transposed_row</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">...</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">transposed</span>
<span class="go">[[1, 5, 9], [2, 6, 10], [3, 7, 11], [4, 8, 12]]</span>
</pre></div>
<p>در دنیای واقعی، بهتر است از تابع‌های داخلی به‌جای دستورهای جریان کنترل پیچیده استفاده کنید. تابع <a class="reference internal" href="../library/functions.html#zip" title="zip"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate"><span class="pre">zip()</span></code></a> برای این مورد کاربرد بسیار خوبی دارد:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="nb">list</span><span class="p">(</span><span class="nb">zip</span><span class="p">(</span><span class="o">*</span><span class="n">matrix</span><span class="p">))</span>
<span class="go">[(1, 5, 9), (2, 6, 10), (3, 7, 11), (4, 8, 12)]</span>
</pre></div>
<p>برای جزئیات دربارهٔ ستاره در این خط، به <a class="reference internal" href="controlflow.html#tut-unpacking-arguments"><span class="std std-ref">باز کردن بسته آرگومان‌ها</span></a> مراجعه کنید.</p>
<section id="the-del-statement">
<span id="tut-del"></span><h2><span class="section-number">5.2. </span>دستور <code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">del</span></code><a class="headerlink" href="#the-del-statement" title="Link to this heading">¶</a></h2>
<p>روشی برای حذف یک آیتم از فهرست با استفاده از اندیس آن به‌جای مقدار آن وجود دارد: دستور <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#del"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">del</span></code></a>. این دستور با متد <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#list.pop" title="list.pop"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate"><span class="pre">pop()</span></code></a> که یک مقدار برمی‌گرداند تفاوت دارد. دستور <code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">del</span></code> همچنین می‌تواند برای حذف برش‌هایی از یک فهرست یا خالی کردن کامل فهرست استفاده شود (که پیش‌تر با انتساب یک فهرست خالی به برش انجام دادیم). برای مثال:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">a</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span><span class="o">-</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mf">66.25</span><span class="p">,</span> <span class="mi">333</span><span class="p">,</span> <span class="mi">333</span><span class="p">,</span> <span class="mf">1234.5</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">del</span> <span class="n">a</span><span class="p">[</span><span class="mi">0</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">a</span>
<span class="go">[1, 66.25, 333, 333, 1234.5]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">del</span> <span class="n">a</span><span class="p">[</span><span class="mi">2</span><span class="p">:</span><span class="mi">4</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">a</span>
<span class="go">[1, 66.25, 1234.5]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">del</span> <span class="n">a</span><span class="p">[:]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">a</span>
<span class="go">[]</span>
</pre></div>
<p><a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#del"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">del</span></code></a> همچنین می‌تواند برای حذف کامل متغیرها استفاده شود:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">del</span> <span class="n">a</span>
</pre></div>
<p>ارجاع دادن به نام <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">a</span></code> پس از این نقطه یک خطا است (حداقل تا زمانی که مقدار دیگری به آن اختصاص داده شود). بعداً کاربردهای دیگری برای <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#del"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">del</span></code></a> خواهیم یافت.</p>
<section id="tuples-and-sequences">
<span id="tut-tuples"></span><h2><span class="section-number">5.3. </span>تاپل‌ها و دنباله‌ها<a class="headerlink" href="#tuples-and-sequences" title="Link to this heading">¶</a></h2>
<p>دیدیم که فهرست‌ها و رشته‌ها ویژگی‌های مشترک بسیاری مانند عملیات اندیس‌‌گذاری و برش دارند. آن‌ها دو نمونه از نوع‌های دادهٔ <em>دنباله‌ای</em> (به <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#typesseq"><span class="std std-ref">Sequence Types --- list, tuple, range</span></a> مراجعه کنید) هستند. از آنجا که پایتون زبانی در حال تکامل است، ممکن است نوع‌های دادهٔ دنباله‌ای دیگری نیز به آن افزوده شوند. همچنین یک نوع دادهٔ دنباله‌ای استاندارد دیگر وجود دارد: <em>تاپل</em>.</p>
<p>یک تاپل از تعدادی مقدار تشکیل شده است که با ویرگول از هم جدا شده‌اند، برای مثال:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">t</span> <span class="o">=</span> <span class="mi">12345</span><span class="p">,</span> <span class="mi">54321</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'hello!'</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">t</span><span class="p">[</span><span class="mi">0</span><span class="p">]</span>
<span class="go">12345</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">t</span>
<span class="go">(12345, 54321, 'hello!')</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="c1"># تاپل‌ها می‌توانند تو در تو باشند:</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">u</span> <span class="o">=</span> <span class="n">t</span><span class="p">,</span> <span class="p">(</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">3</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4</span><span class="p">,</span> <span class="mi">5</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">u</span>
<span class="go">((12345, 54321, 'hello!'), (1, 2, 3, 4, 5))</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="c1"># تاپل‌ها تغییرناپذیر هستند:</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">t</span><span class="p">[</span><span class="mi">0</span><span class="p">]</span> <span class="o">=</span> <span class="mi">88888</span>
<span class="gt">Traceback (most recent call last):</span>
  File <span class="nb">"&lt;stdin&gt;"</span>, line <span class="m">1</span>, in <span class="n">&lt;module&gt;</span>
<span class="gr">TypeError</span>: <span class="n">'tuple' object does not support item assignment</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="c1"># اما می‌توانند شامل اشیای تغییرپذیر باشند:</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">v</span> <span class="o">=</span> <span class="p">([</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">3</span><span class="p">],</span> <span class="p">[</span><span class="mi">3</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">1</span><span class="p">])</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">v</span>
<span class="go">([1, 2, 3], [3, 2, 1])</span>
</pre></div>
<p>همان‌طور که می‌بینید، در خروجی تاپل‌ها همیشه درون پرانتز قرار می‌گیرند تا تاپل‌های تو‌در‌تو به‌درستی تفسیر شوند؛ آن‌ها می‌توانند با یا بدون پرانتزهای اطرافشان وارد شوند، اگرچه اغلب پرانتزها به هر حال لازم هستند (اگر تاپل بخشی از یک عبارت بزرگ‌تر باشد). امکان انتساب به آیتم‌های جداگانهٔ یک تاپل وجود ندارد، بااین‌حال می‌توان تاپل‌هایی ایجاد کرد که شامل اشیای تغییرپذیر، مانند فهرست‌ها، باشند.</p>
<p>اگرچه تاپل‌ها ممکن است شبیه فهرست‌ها به نظر برسند، اغلب در موقعیت‌ها و برای اهداف متفاوتی استفاده می‌شوند. تاپل‌ها <a class="reference internal" href="../glossary.html#term-immutable"><span class="xref std std-term">immutable</span></a> هستند و معمولاً شامل یک دنبالهٔ ناهمگن از عناصر هستند که از طریق واگشایی (در ادامهٔ این بخش توضیح داده می‌شود) یا اندیس‌‌گذاری (یا حتی از طریق ویژگی‌ها در مورد <a class="reference internal" href="../library/collections.html#collections.namedtuple" title="collections.namedtuple"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate"><span class="pre">namedtuples</span></code></a>) به آن‌ها دسترسی پیدا می‌شود. فهرست‌ها <a class="reference internal" href="../glossary.html#term-mutable"><span class="xref std std-term">mutable</span></a> هستند و عناصر آن‌ها معمولاً همگن هستند و با پیمایش روی فهرست به آن‌ها دسترسی پیدا می‌شود.</p>
<p>یک مسئلهٔ ویژه، ساخت تاپل‌هایی است که شامل 0 یا 1 آیتم هستند: نحو زبان برای سازگاری با این موارد چند نکتهٔ خاص دارد. تاپل‌های خالی با یک جفت پرانتز خالی ساخته می‌شوند؛ یک تاپل با یک آیتم با قرار دادن یک ویرگول پس از یک مقدار ساخته می‌شود (قرار دادن یک مقدار تنها درون پرانتز کافی نیست). زشت، اما مؤثر. برای مثال:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">empty</span> <span class="o">=</span> <span class="p">()</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">singleton</span> <span class="o">=</span> <span class="s1">'hello'</span><span class="p">,</span>    <span class="c1"># &lt;-- به وجود کامای انتهایی توجه کنید</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="nb">len</span><span class="p">(</span><span class="n">empty</span><span class="p">)</span>
<span class="go">0</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="nb">len</span><span class="p">(</span><span class="n">singleton</span><span class="p">)</span>
<span class="go">1</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">singleton</span>
<span class="go">('hello',)</span>
</pre></div>
<p>دستور <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">t</span> <span class="pre">=</span> <span class="pre">12345,</span> <span class="pre">54321,</span> <span class="pre">'hello!'</span></code> نمونه‌ای از <em>بسته‌بندی تاپل</em> (<em>tuple packing</em>) است: مقدارهای <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">12345</span></code>، <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">54321</span></code> و <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">'hello!'</span></code> در یک تاپل بسته‌بندی می‌شوند. عملیات معکوس نیز امکان‌پذیر است:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">x</span><span class="p">,</span> <span class="n">y</span><span class="p">,</span> <span class="n">z</span> <span class="o">=</span> <span class="n">t</span>
</pre></div>
<p>این عملیات، به‌درستی، <em>واگشایی دنباله</em> (<em>sequence unpacking</em>) نامیده می‌شود و برای هر دنباله‌ای در سمت راست کار می‌کند. واگشایی دنباله نیاز دارد که در سمت چپ علامت مساوی به همان تعداد عناصر موجود در دنباله، متغیر وجود داشته باشد. توجه کنید که انتساب چندگانه در واقع ترکیبی از بسته‌بندی تاپل و واگشایی دنباله است.</p>
<section id="sets">
<span id="tut-sets"></span><h2><span class="section-number">5.4. </span>مجموعه‌ها<a class="headerlink" href="#sets" title="Link to this heading">¶</a></h2>
<p>پایتون همچنین یک نوع داده برای <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#types-set"><span class="std std-ref">set</span></a> دارد. یک مجموعه، مجموعه‌ای نامرتب از عناصر بدون مقدارهای تکراری است. کاربردهای پایهٔ آن شامل بررسی عضویت و حذف ورودی‌های تکراری است. اشیای مجموعه همچنین از عملیات ریاضی مانند اجتماع، اشتراک، تفاضل و تفاضل متقارن پشتیبانی می‌کنند.</p>
<p>از آکولادها یا تابع <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#set" title="set"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate"><span class="pre">set()</span></code></a> می‌توان برای ایجاد مجموعه‌ها استفاده کرد. توجه: برای ایجاد یک مجموعهٔ خالی باید از <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">set()</span></code> استفاده کنید، نه <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">{}</span></code>؛ مورد دوم یک دیکشنری خالی ایجاد می‌کند، که یک ساختار داده است و در بخش بعدی دربارهٔ آن صحبت می‌کنیم.</p>
<p>از آنجا که مجموعه‌ها نامرتب هستند، پیمایش روی آن‌ها یا چاپ کردنشان ممکن است عناصر را با ترتیبی متفاوت از چیزی که انتظار دارید تولید کند.</p>
<p>در اینجا یک نمایش کوتاه ارائه شده است:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">basket</span> <span class="o">=</span> <span class="p">{</span><span class="s1">'apple'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'orange'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'apple'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'pear'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'orange'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'banana'</span><span class="p">}</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="nb">print</span><span class="p">(</span><span class="n">basket</span><span class="p">)</span>                      <span class="c1"># نشان می‌دهد که موارد تکراری حذف شده‌اند</span>
<span class="go">{'orange', 'banana', 'pear', 'apple'}</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="s1">'orange'</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">basket</span>                 <span class="c1"># بررسی سریع وجود یک عضو</span>
<span class="go">True</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="s1">'crabgrass'</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">basket</span>
<span class="go">False</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="c1"># نمایش عملیات مجموعه‌ها روی حروف یکتای دو کلمه</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt;</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">a</span> <span class="o">=</span> <span class="nb">set</span><span class="p">(</span><span class="s1">'abracadabra'</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">b</span> <span class="o">=</span> <span class="nb">set</span><span class="p">(</span><span class="s1">'alacazam'</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">a</span>                                  <span class="c1"># حروف یکتای موجود در a</span>
<span class="go">{'a', 'r', 'b', 'c', 'd'}</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">a</span> <span class="o">-</span> <span class="n">b</span>                              <span class="c1"># حروفی که در a هستند اما در b نیستند</span>
<span class="go">{'r', 'd', 'b'}</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">a</span> <span class="o">|</span> <span class="n">b</span>                              <span class="c1"># حروفی که در a یا b یا هر دو وجود دارند</span>
<span class="go">{'a', 'c', 'r', 'd', 'b', 'm', 'z', 'l'}</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">a</span> <span class="o">&amp;</span> <span class="n">b</span>                              <span class="c1"># حروفی که هم در a و هم در b وجود دارند</span>
<span class="go">{'a', 'c'}</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">a</span> <span class="o">^</span> <span class="n">b</span>                              <span class="c1"># حروفی که در a یا b هستند اما در هر دو نیستند</span>
<span class="go">{'r', 'd', 'b', 'm', 'z', 'l'}</span>
</pre></div>
<p>مانند <a class="reference internal" href="#tut-listcomps"><span class="std std-ref">درک‌های فهرستی</span></a>، درک‌های مجموعه نیز پشتیبانی می‌شوند:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">a</span> <span class="o">=</span> <span class="p">{</span><span class="n">x</span> <span class="k">for</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">in</span> <span class="s1">'abracadabra'</span> <span class="k">if</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">not</span> <span class="ow">in</span> <span class="s1">'abc'</span><span class="p">}</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">a</span>
<span class="go">{'r', 'd'}</span>
</pre></div>
<section id="dictionaries">
<span id="tut-dictionaries"></span><h2><span class="section-number">5.5. </span>فرهنگ‌های لغت<a class="headerlink" href="#dictionaries" title="Link to this heading">¶</a></h2>
<p>یک نوع دادهٔ مفید دیگر که به‌صورت داخلی در پایتون وجود دارد، <em>دیکشنری</em> است (به <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#typesmapping"><span class="std std-ref">Mapping Types --- dict</span></a> مراجعه کنید). فرهنگ‌های لغت در برخی زبان‌های دیگر با نام «حافظه‌های انجمنی» یا «آرایه‌های انجمنی» شناخته می‌شوند. برخلاف دنباله‌ها که با یک بازه از اعداد اندیس‌‌گذاری می‌شوند، فرهنگ‌های لغت با <em>کلیدها</em> اندیس‌‌گذاری می‌شوند؛ کلیدها می‌توانند هر نوع تغییرناپذیری باشند؛ رشته‌ها و اعداد همیشه می‌توانند کلید باشند. تاپل‌ها نیز می‌توانند به‌عنوان کلید استفاده شوند، اگر فقط شامل رشته‌ها، اعداد یا تاپل‌ها باشند؛ اگر یک تاپل به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم شامل یک شیء تغییرپذیر باشد، نمی‌توان از آن به‌عنوان کلید استفاده کرد. نمی‌توانید از فهرست‌ها به‌عنوان کلید استفاده کنید، زیرا فهرست‌ها را می‌توان با استفاده از انتساب اندیسی، انتساب برش، یا متدهایی مانند <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#list.append" title="list.append"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate"><span class="pre">append()</span></code></a> و <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#list.extend" title="list.extend"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate"><span class="pre">extend()</span></code></a> در محل تغییر داد.</p>
<p>بهترین روش این است که یک دیکشنری را به‌عنوان مجموعه‌ای از جفت‌های <em>کلید: مقدار</em> در نظر بگیرید، با این شرط که کلیدها (درون یک دیکشنری) یکتا باشند. یک جفت آکولاد یک دیکشنری خالی ایجاد می‌کند: <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">{}</span></code>. قرار دادن یک فهرست جداشده با ویرگول از جفت‌های کلید:مقدار درون آکولاد، جفت‌های اولیهٔ کلید:مقدار را به دیکشنری اضافه می‌کند؛ این همان روشی است که فرهنگ‌های لغت در خروجی نوشته می‌شوند.</p>
<p>عملیات اصلی روی یک دیکشنری، ذخیره کردن یک مقدار با یک کلید مشخص و استخراج مقدار با استفاده از کلید است. همچنین امکان حذف یک جفت کلید:مقدار با استفاده از <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">del</span></code> وجود دارد. اگر مقداری را با کلیدی ذخیره کنید که از قبل استفاده شده است، مقدار قدیمی مرتبط با آن کلید فراموش می‌شود.</p>
<p>استخراج مقدار برای یک کلید موجود نیست با استفاده از اندیس‌گذاری (<code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">d[key]</span></code>) یک <a class="reference internal" href="../library/exceptions.html#KeyError" title="KeyError"><code class="xref py py-exc docutils literal notranslate"><span class="pre">KeyError</span></code></a> پرتاب می‌کند. برای جلوگیری از دریافت این خطا هنگام تلاش برای دسترسی به کلیدی که ممکن است وجود نداشته باشد، از متد <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#dict.get" title="dict.get"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate"><span class="pre">get()</span></code></a> استفاده کنید؛ این متد در صورتی که کلید در دیکشنری وجود نداشته باشد، <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">None</span></code> (یا یک مقدار پیش‌فرض مشخص‌شده) را برمی‌گرداند.</p>
<p>اجرای <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">list(d)</span></code> روی یک دیکشنری، فهرستی از تمام کلیدهای استفاده‌شده در دیکشنری را با ترتیب درج آن‌ها برمی‌گرداند (اگر می‌خواهید مرتب شده باشد، فقط از <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">sorted(d)</span></code> استفاده کنید). برای بررسی اینکه یک کلید مشخص در دیکشنری وجود دارد یا نه، از کلیدواژه‌ای <a class="reference internal" href="../reference/expressions.html#in"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">in</span></code></a> استفاده کنید.</p>
<p>در اینجا یک مثال کوچک با استفاده از یک دیکشنری آورده شده است:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">tel</span> <span class="o">=</span> <span class="p">{</span><span class="s1">'jack'</span><span class="p">:</span> <span class="mi">4098</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'sape'</span><span class="p">:</span> <span class="mi">4139</span><span class="p">}</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">tel</span><span class="p">[</span><span class="s1">'guido'</span><span class="p">]</span> <span class="o">=</span> <span class="mi">4127</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">tel</span>
<span class="go">{'jack': 4098, 'sape': 4139, 'guido': 4127}</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">tel</span><span class="p">[</span><span class="s1">'jack'</span><span class="p">]</span>
<span class="go">4098</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">tel</span><span class="p">[</span><span class="s1">'irv'</span><span class="p">]</span>
<span class="gt">Traceback (most recent call last):</span>
  File <span class="nb">"&lt;stdin&gt;"</span>, line <span class="m">1</span>, in <span class="n">&lt;module&gt;</span>
<span class="gr">KeyError</span>: <span class="n">'irv'</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="nb">print</span><span class="p">(</span><span class="n">tel</span><span class="o">.</span><span class="n">get</span><span class="p">(</span><span class="s1">'irv'</span><span class="p">))</span>
<span class="go">None</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">del</span> <span class="n">tel</span><span class="p">[</span><span class="s1">'sape'</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">tel</span><span class="p">[</span><span class="s1">'irv'</span><span class="p">]</span> <span class="o">=</span> <span class="mi">4127</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">tel</span>
<span class="go">{'jack': 4098, 'guido': 4127, 'irv': 4127}</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="nb">list</span><span class="p">(</span><span class="n">tel</span><span class="p">)</span>
<span class="go">['jack', 'guido', 'irv']</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="nb">sorted</span><span class="p">(</span><span class="n">tel</span><span class="p">)</span>
<span class="go">['guido', 'irv', 'jack']</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="s1">'guido'</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">tel</span>
<span class="go">True</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="s1">'jack'</span> <span class="ow">not</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">tel</span>
<span class="go">False</span>
</pre></div>
<p>سازندهٔ <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#dict" title="dict"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate"><span class="pre">dict()</span></code></a> فرهنگ‌های لغت را مستقیماً از دنباله‌هایی از جفت‌های کلید-مقدار ایجاد می‌کند:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="nb">dict</span><span class="p">([(</span><span class="s1">'sape'</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4139</span><span class="p">),</span> <span class="p">(</span><span class="s1">'guido'</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4127</span><span class="p">),</span> <span class="p">(</span><span class="s1">'jack'</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4098</span><span class="p">)])</span>
<span class="go">{'sape': 4139, 'guido': 4127, 'jack': 4098}</span>
</pre></div>
<p>علاوه بر این، درک‌های دیکشنری می‌توانند برای ایجاد فرهنگ‌های لغت از عبارت‌های دلخواه کلید و مقدار استفاده شوند:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="p">{</span><span class="n">x</span><span class="p">:</span> <span class="n">x</span><span class="o">**</span><span class="mi">2</span> <span class="k">for</span> <span class="n">x</span> <span class="ow">in</span> <span class="p">(</span><span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4</span><span class="p">,</span> <span class="mi">6</span><span class="p">)}</span>
<span class="go">{2: 4, 4: 16, 6: 36}</span>
</pre></div>
<p>هنگامی که کلیدها رشته‌های ساده هستند، گاهی مشخص کردن جفت‌ها با استفاده از آرگومان‌های کلیدواژه‌ای آسان‌تر است:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="nb">dict</span><span class="p">(</span><span class="n">sape</span><span class="o">=</span><span class="mi">4139</span><span class="p">,</span> <span class="n">guido</span><span class="o">=</span><span class="mi">4127</span><span class="p">,</span> <span class="n">jack</span><span class="o">=</span><span class="mi">4098</span><span class="p">)</span>
<span class="go">{'sape': 4139, 'guido': 4127, 'jack': 4098}</span>
</pre></div>
<section id="looping-techniques">
<span id="tut-loopidioms"></span><h2><span class="section-number">5.6. </span>تکنیک‌های حلقه‌زنی<a class="headerlink" href="#looping-techniques" title="Link to this heading">¶</a></h2>
<p>هنگام پیمایش روی فرهنگ‌های لغت، کلید و مقدار متناظر آن را می‌توان به‌طور هم‌زمان با استفاده از متد <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#dict.items" title="dict.items"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate"><span class="pre">items()</span></code></a> دریافت کرد.</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">knights</span> <span class="o">=</span> <span class="p">{</span><span class="s1">'gallahad'</span><span class="p">:</span> <span class="s1">'the pure'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'robin'</span><span class="p">:</span> <span class="s1">'the brave'</span><span class="p">}</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">for</span> <span class="n">k</span><span class="p">,</span> <span class="n">v</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">knights</span><span class="o">.</span><span class="n">items</span><span class="p">():</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="nb">print</span><span class="p">(</span><span class="n">k</span><span class="p">,</span> <span class="n">v</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">...</span>
<span class="go">gallahad the pure</span>
<span class="go">robin the brave</span>
</pre></div>
<p>هنگام پیمایش روی یک دنباله، اندیس موقعیت و مقدار متناظر آن را می‌توان به‌طور هم‌زمان با استفاده از تابع <a class="reference internal" href="../library/functions.html#enumerate" title="enumerate"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate"><span class="pre">enumerate()</span></code></a> دریافت کرد.</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">for</span> <span class="n">i</span><span class="p">,</span> <span class="n">v</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">enumerate</span><span class="p">([</span><span class="s1">'tic'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'tac'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'toe'</span><span class="p">]):</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="nb">print</span><span class="p">(</span><span class="n">i</span><span class="p">,</span> <span class="n">v</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">...</span>
<span class="go">0 tic</span>
<span class="go">1 tac</span>
<span class="go">2 toe</span>
</pre></div>
<p>برای پیمایش روی دو یا چند دنباله به‌طور هم‌زمان، می‌توان ورودی‌های آن‌ها را با استفاده از تابع <a class="reference internal" href="../library/functions.html#zip" title="zip"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate"><span class="pre">zip()</span></code></a> جفت کرد.</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">questions</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span><span class="s1">'name'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'quest'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'favorite color'</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">answers</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span><span class="s1">'lancelot'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'the holy grail'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'blue'</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">for</span> <span class="n">q</span><span class="p">,</span> <span class="n">a</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">zip</span><span class="p">(</span><span class="n">questions</span><span class="p">,</span> <span class="n">answers</span><span class="p">):</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="nb">print</span><span class="p">(</span><span class="s1">'What is your </span><span class="si">{0}</span><span class="s1">?  It is </span><span class="si">{1}</span><span class="s1">.'</span><span class="o">.</span><span class="n">format</span><span class="p">(</span><span class="n">q</span><span class="p">,</span> <span class="n">a</span><span class="p">))</span>
<span class="gp">...</span>
<span class="go">What is your name?  It is lancelot.</span>
<span class="go">What is your quest?  It is the holy grail.</span>
<span class="go">What is your favorite color?  It is blue.</span>
</pre></div>
<p>برای پیمایش روی یک دنباله به‌صورت معکوس، ابتدا دنباله را در جهت عادی مشخص کنید و سپس تابع <a class="reference internal" href="../library/functions.html#reversed" title="reversed"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate"><span class="pre">reversed()</span></code></a> را فراخوانی کنید.</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">for</span> <span class="n">i</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">reversed</span><span class="p">(</span><span class="nb">range</span><span class="p">(</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">10</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">)):</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="nb">print</span><span class="p">(</span><span class="n">i</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">...</span>
<span class="go">9</span>
<span class="go">7</span>
<span class="go">5</span>
<span class="go">3</span>
<span class="go">1</span>
</pre></div>
<p>برای پیمایش روی یک دنباله با ترتیب مرتب‌شده، از تابع <a class="reference internal" href="../library/functions.html#sorted" title="sorted"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate"><span class="pre">sorted()</span></code></a> استفاده کنید که یک فهرست مرتب‌شدهٔ جدید برمی‌گرداند، بدون اینکه دنبالهٔ اصلی را تغییر دهد.</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">basket</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span><span class="s1">'apple'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'orange'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'apple'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'pear'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'orange'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'banana'</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">for</span> <span class="n">i</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">sorted</span><span class="p">(</span><span class="n">basket</span><span class="p">):</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="nb">print</span><span class="p">(</span><span class="n">i</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">...</span>
<span class="go">apple</span>
<span class="go">apple</span>
<span class="go">banana</span>
<span class="go">orange</span>
<span class="go">orange</span>
<span class="go">pear</span>
</pre></div>
<p>استفاده از <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#set" title="set"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate"><span class="pre">set()</span></code></a> روی یک دنباله، عناصر تکراری را حذف می‌کند. استفاده از <a class="reference internal" href="../library/functions.html#sorted" title="sorted"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate"><span class="pre">sorted()</span></code></a> همراه با <code class="xref py py-func docutils literal notranslate"><span class="pre">set()</span></code> روی یک دنباله، روشی رایج در پایتون برای پیمایش روی عناصر یکتای دنباله با ترتیب مرتب‌شده است.</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">basket</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span><span class="s1">'apple'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'orange'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'apple'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'pear'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'orange'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'banana'</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">for</span> <span class="n">f</span> <span class="ow">in</span> <span class="nb">sorted</span><span class="p">(</span><span class="nb">set</span><span class="p">(</span><span class="n">basket</span><span class="p">)):</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="nb">print</span><span class="p">(</span><span class="n">f</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">...</span>
<span class="go">apple</span>
<span class="go">banana</span>
<span class="go">orange</span>
<span class="go">pear</span>
</pre></div>
<p>گاهی هنگام پیمایش روی یک فهرست وسوسه می‌شویم که آن را تغییر دهیم؛ بااین‌حال، اغلب ساده‌تر و امن‌تر است که به‌جای آن یک فهرست جدید ایجاد کنیم.</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="kn">import</span><span class="w"> </span><span class="nn">math</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">raw_data</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span><span class="mf">56.2</span><span class="p">,</span> <span class="nb">float</span><span class="p">(</span><span class="s1">'NaN'</span><span class="p">),</span> <span class="mf">51.7</span><span class="p">,</span> <span class="mf">55.3</span><span class="p">,</span> <span class="mf">52.5</span><span class="p">,</span> <span class="nb">float</span><span class="p">(</span><span class="s1">'NaN'</span><span class="p">),</span> <span class="mf">47.8</span><span class="p">]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">filtered_data</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[]</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="k">for</span> <span class="n">value</span> <span class="ow">in</span> <span class="n">raw_data</span><span class="p">:</span>
<span class="gp">... </span>    <span class="k">if</span> <span class="ow">not</span> <span class="n">math</span><span class="o">.</span><span class="n">isnan</span><span class="p">(</span><span class="n">value</span><span class="p">):</span>
<span class="gp">... </span>        <span class="n">filtered_data</span><span class="o">.</span><span class="n">append</span><span class="p">(</span><span class="n">value</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">...</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">filtered_data</span>
<span class="go">[56.2, 51.7, 55.3, 52.5, 47.8]</span>
</pre></div>
<section id="more-on-conditions">
<span id="tut-conditions"></span><h2><span class="section-number">5.7. </span>اطلاعات بیشتر دربارهٔ شرط‌ها<a class="headerlink" href="#more-on-conditions" title="Link to this heading">¶</a></h2>
<p>شرط‌هایی که در دستورهای <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">while</span></code> و <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">if</span></code> استفاده می‌شوند، می‌توانند شامل هر عملگری باشند، نه فقط عملگرهای مقایسه‌ای.</p>
<p>عملگرهای مقایسه‌ای <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">in</span></code> و <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">not</span> <span class="pre">in</span></code> آزمون‌های عضویت هستند که مشخص می‌کنند آیا یک مقدار درون یک ظرف (یا خارج از آن) قرار دارد یا نه. عملگرهای <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">is</span></code> و <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">is</span> <span class="pre">not</span></code> بررسی می‌کنند که آیا دو شیء واقعاً همان شیء یکسان هستند یا خیر. تمام عملگرهای مقایسه‌ای اولویت یکسانی دارند که از اولویت تمام عملگرهای عددی پایین‌تر است.</p>
<p>مقایسه‌ها می‌توانند زنجیره‌ای باشند. برای مثال، <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">a</span> <span class="pre">&lt;</span> <span class="pre">b</span> <span class="pre">==</span> <span class="pre">c</span></code> بررسی می‌کند که آیا <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">a</span></code> کوچک‌تر از <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">b</span></code> است و علاوه بر آن <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">b</span></code> با <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">c</span></code> برابر است.</p>
<p>مقایسه‌ها را می‌توان با استفاده از عملگرهای بولی <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">and</span></code> و <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">or</span></code> ترکیب کرد و نتیجهٔ یک مقایسه (یا هر عبارت بولی دیگر) را می‌توان با <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">not</span></code> نقیض کرد. این عملگرها اولویت پایین‌تری نسبت به عملگرهای مقایسه‌ای دارند؛ در میان آن‌ها، <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">not</span></code> بالاترین اولویت و <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">or</span></code> پایین‌ترین اولویت را دارد، بنابراین <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">A</span> <span class="pre">and</span> <span class="pre">not</span> <span class="pre">B</span> <span class="pre">or</span> <span class="pre">C</span></code> معادل <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">(A</span> <span class="pre">and</span> <span class="pre">(not</span> <span class="pre">B))</span> <span class="pre">or</span> <span class="pre">C</span></code> است. همانند همیشه، می‌توان از پرانتزها برای بیان ترکیب موردنظر استفاده کرد.</p>
<p>عملگرهای بولی <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">and</span></code> و <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">or</span></code> به‌اصطلاح عملگرهای <em>کوتاه‌مدار</em> هستند: آرگومان‌های آن‌ها از چپ به راست ارزیابی می‌شوند و ارزیابی به‌محض مشخص شدن نتیجه متوقف می‌شود. برای مثال، اگر <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">A</span></code> و <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">C</span></code> درست باشند اما <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">B</span></code> نادرست باشد، عبارت <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">A</span> <span class="pre">and</span> <span class="pre">B</span> <span class="pre">and</span> <span class="pre">C</span></code> عبارت <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">C</span></code> را ارزیابی نمی‌کند. هنگامی که یک عملگر کوتاه‌مدار به‌عنوان یک مقدار عمومی و نه به‌عنوان یک مقدار بولی استفاده می‌شود، مقدار بازگشتی آن آخرین آرگومان ارزیابی‌شده است.</p>
<p>امکان اختصاص دادن نتیجهٔ یک مقایسه یا عبارت بولی دیگر به یک متغیر وجود دارد. برای مثال،</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">string1</span><span class="p">,</span> <span class="n">string2</span><span class="p">,</span> <span class="n">string3</span> <span class="o">=</span> <span class="s1">''</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'Trondheim'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'Hammer Dance'</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">non_null</span> <span class="o">=</span> <span class="n">string1</span> <span class="ow">or</span> <span class="n">string2</span> <span class="ow">or</span> <span class="n">string3</span>
<span class="gp">&gt;&gt;&gt; </span><span class="n">non_null</span>
<span class="go">'Trondheim'</span>
</pre></div>
<p>توجه کنید که در پایتون، برخلاف C، انتساب درون عبارت‌ها باید به‌صورت صریح با عملگر <a class="reference internal" href="../faq/design.html#why-can-t-i-use-an-assignment-in-an-expression"><span class="std std-ref">walrus</span></a> <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">:=</span></code> انجام شود. این کار از یک دستهٔ رایج از مشکلات موجود در برنامه‌های C جلوگیری می‌کند: نوشتن <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">=</span></code> در یک عبارت، در حالی که منظور <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">==</span></code> بوده است.</p>
<section id="comparing-sequences-and-other-types">
<span id="tut-comparing"></span><h2><span class="section-number">5.8. </span>مقایسهٔ دنباله‌ها و انواع دیگر<a class="headerlink" href="#comparing-sequences-and-other-types" title="Link to this heading">¶</a></h2>
<p>اشیای دنباله‌ای معمولاً می‌توانند با اشیای دیگری از همان نوع دنباله مقایسه شوند. مقایسه از ترتیب <em>لغت‌نامه‌ای</em> (<em>lexicographical</em>) استفاده می‌کند: ابتدا دو آیتم اول با یکدیگر مقایسه می‌شوند و اگر متفاوت باشند، نتیجهٔ مقایسه را تعیین می‌کنند؛ اگر برابر باشند، دو آیتم بعدی مقایسه می‌شوند و این روند ادامه پیدا می‌کند تا زمانی که یکی از دنباله‌ها به پایان برسد. اگر دو آیتمی که باید مقایسه شوند خودشان دنباله‌هایی از همان نوع باشند، مقایسهٔ لغت‌نامه‌ای به‌صورت بازگشتی انجام می‌شود. اگر تمام آیتم‌های دو دنباله برابر مقایسه شوند، دنباله‌ها برابر در نظر گرفته می‌شوند. اگر یکی از دنباله‌ها زیر‌دنبالهٔ ابتدایی دیگری باشد، دنبالهٔ کوتاه‌تر، کوچک‌تر (کمتر) در نظر گرفته می‌شود. ترتیب لغت‌نامه‌ای برای رشته‌ها از شمارهٔ نقطهٔ کد یونیکد برای مرتب‌سازی نویسه‌های منفرد استفاده می‌کند. چند نمونه از مقایسهٔ دنباله‌های هم‌نوع:</p>
<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre><span></span><span class="p">(</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">3</span><span class="p">)</span>              <span class="o">&lt;</span> <span class="p">(</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4</span><span class="p">)</span>
<span class="p">[</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">3</span><span class="p">]</span>              <span class="o">&lt;</span> <span class="p">[</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4</span><span class="p">]</span>
<span class="s1">'ABC'</span> <span class="o">&lt;</span> <span class="s1">'C'</span> <span class="o">&lt;</span> <span class="s1">'Pascal'</span> <span class="o">&lt;</span> <span class="s1">'Python'</span>
<span class="p">(</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">3</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4</span><span class="p">)</span>           <span class="o">&lt;</span> <span class="p">(</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">4</span><span class="p">)</span>
<span class="p">(</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">)</span>                 <span class="o">&lt;</span> <span class="p">(</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="o">-</span><span class="mi">1</span><span class="p">)</span>
<span class="p">(</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="mi">3</span><span class="p">)</span>             <span class="o">==</span> <span class="p">(</span><span class="mf">1.0</span><span class="p">,</span> <span class="mf">2.0</span><span class="p">,</span> <span class="mf">3.0</span><span class="p">)</span>
<span class="p">(</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="p">(</span><span class="s1">'aa'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'ab'</span><span class="p">))</span>   <span class="o">&lt;</span> <span class="p">(</span><span class="mi">1</span><span class="p">,</span> <span class="mi">2</span><span class="p">,</span> <span class="p">(</span><span class="s1">'abc'</span><span class="p">,</span> <span class="s1">'a'</span><span class="p">),</span> <span class="mi">4</span><span class="p">)</span>
</pre></div>
<p>توجه کنید که مقایسهٔ اشیای نوع‌های مختلف با <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">&lt;</span></code> یا <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">&gt;</span></code> در صورتی مجاز است که اشیا متدهای مقایسهٔ مناسب داشته باشند. برای مثال، نوع‌های عددی ترکیبی بر اساس مقدار عددی خود مقایسه می‌شوند، بنابراین 0 با 0.0 برابر است و موارد مشابه. در غیر این صورت، مفسر به‌جای ارائهٔ یک ترتیب دلخواه، یک استثنای <a class="reference internal" href="../library/exceptions.html#TypeError" title="TypeError"><code class="xref py py-exc docutils literal notranslate"><span class="pre">TypeError</span></code></a> پرتاب می‌کند.</p>
<p class="rubric">پانویس‌ها</p>
<aside class="footnote-list brackets">
<aside class="footnote brackets" id="id2" role="doc-footnote">
<span class="label"><span class="fn-bracket">[</span><a role="doc-backlink" href="#id1">1</a><span class="fn-bracket">]</span></span>
<p>زبان‌های دیگر ممکن است شیء تغییر‌یافته را برگردانند، که امکان زنجیره‌سازی متدها را فراهم می‌کند، مانند <code class="docutils literal notranslate"><span class="pre">d-&gt;insert(&quot;a&quot;)-&gt;remove(&quot;b&quot;)-&gt;sort();</span></code>.</p>
            <div class="clearer"></div>
          </div>
        </div>
      </div>
      <div class="sphinxsidebar" role="navigation" aria-label="Main">
        <div class="sphinxsidebarwrapper">
    <h3><a href="../contents.html">فهرست عناوین</a></h3>
<li><a class="reference internal" href="#">5. ساختمان داده‌ها</a><ul>
<li><a class="reference internal" href="#more-on-lists">5.1. بیشتر درباره‌ی فهرست‌ها</a><ul>
<li><a class="reference internal" href="#using-lists-as-stacks">5.1.1. استفاده از فهرست‌ها به‌عنوان پشته‌ها</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#using-lists-as-queues">5.1.2. استفاده از فهرست‌ها به‌عنوان صف</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#list-comprehensions">5.1.3. درک‌های فهرستی</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#nested-list-comprehensions">5.1.4. درک‌های فهرستی تو‌در‌تو</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#the-del-statement">5.2. دستور <code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate"><span class="pre">del</span></code></a></li>
<li><a class="reference internal" href="#tuples-and-sequences">5.3. تاپل‌ها و دنباله‌ها</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#sets">5.4. مجموعه‌ها</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#dictionaries">5.5. فرهنگ‌های لغت</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#looping-techniques">5.6. تکنیک‌های حلقه‌زنی</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#more-on-conditions">5.7. اطلاعات بیشتر دربارهٔ شرط‌ها</a></li>
<li><a class="reference internal" href="#comparing-sequences-and-other-types">5.8. مقایسهٔ دنباله‌ها و انواع دیگر</a></li>
    <h4>موضوع قبلی</h4>
    <p class="topless"><a href="controlflow.html"
                          title="فصل قبلی"><span class="section-number">4. </span>ابزارهای بیشتر برای کنترل جریان</a></p>
    <h4>موضوع  بعدی</h4>
    <p class="topless"><a href="modules.html"
                          title="فصل بعدی"><span class="section-number">6. </span>ماژول‌ها</a></p>
    document.addEventListener('DOMContentLoaded', () => {
        const title = document.querySelector('meta[property="og:title"]').content;
        const elements = document.querySelectorAll('.improvepage');
        const pageurl = window.location.href.split('?')[0];
        elements.forEach(element => {
            const url = new URL(element.href.split('?')[0].replace("-nojs", ""));
            url.searchParams.set('pagetitle', title);
            url.searchParams.set('pageurl', pageurl);
            url.searchParams.set('pagesource', "tutorial/datastructures.rst");
            element.href = url.toString();
        });
  </script>
  <div role="note" aria-label="source link">
    <h3>این صفحه</h3>
    <ul class="this-page-menu">
      <li><a href="../bugs.html">گزارش یک اشکال</a></li>
      <li><a class="improvepage" href="../improve-page-nojs.html">بهبود این صفحه</a></li>
        <a href="https://github.com/python/cpython/blob/main/Doc/tutorial/datastructures.rst?plain=1"
            rel="nofollow">نمایش منبع
        </a>
      </li>
        <a href="https://github.com/python/python-docs-fa/blob/3.14/tutorial/datastructures.po?plain=1"
           rel="nofollow">نمایش منبع ترجمه</a>
      </li>
        </div>
<div id="sidebarbutton" title="تا کردن نوار کناره">
<span>«</span>
      </div>
      <div class="clearer"></div>
    </div>  
    <div class="related" role="navigation" aria-label="Related">
      <h3>ناوبری</h3>
        <li class="right" style="margin-right: 10px">
          <a href="../genindex.html" title="فهرست کلی"
             >فهرست</a></li>
        <li class="right" >
          <a href="../py-modindex.html" title="نمایه ی ماژول های پایتون"
             >ماژول ها</a> |</li>
        <li class="right" >
          <a href="modules.html" title="6. ماژول‌ها"
             >بعدی</a> |</li>
        <li class="right" >
          <a href="controlflow.html" title="4. ابزارهای بیشتر برای کنترل جریان"
             >قبلی</a> |</li>
          <li><img src="../_static/py.svg" alt="Python logo" style="vertical-align: middle; margin-top: -1px"></li>
          <li><a href="https://www.python.org/">Python</a> &#187;</li>
          <li class="switchers">
            <div class="language_switcher_placeholder"></div>
            <div class="version_switcher_placeholder"></div>
          </li>
          <li>
          </li>
    <li id="cpython-language-and-version">
      <a href="../index.html">3.14.6 Documentation</a> &#187;
          <li class="nav-item nav-item-1"><a href="index.html" >راهنمای پایتون</a> &#187;</li>
        <li class="nav-item nav-item-this"><a href=""><span class="section-number">5. </span>ساختمان داده‌ها</a></li>
                <li class="right">
    <div class="inline-search" role="search">
        <form class="inline-search" action="../search.html" method="get">
          <input placeholder="جستجو سریع" aria-label="جستجو سریع" type="search" name="q" id="search-box">
          <input type="submit" value="برو">
        </form>
                </li>
            <li class="right">
<label class="theme-selector-label">
    <select class="theme-selector" oninput="activateTheme(this.value)">
        <option value="auto" selected>Auto</option>
        <option value="light">Light</option>
        <option value="dark">Dark</option>
    </select>
</label> |</li>
      </ul>
    </div>  
    <div class="footer">
    &copy; <a href="../copyright.html">حق چاپ</a> 2001 Python Software Foundation.
    This page is licensed under the Python Software Foundation License Version 2.
    Examples, recipes, and other code in the documentation are additionally licensed under the Zero Clause BSD License.
      See <a href="/license.html">History and License</a> for more information.<br>
    The Python Software Foundation is a non-profit corporation.
<a href="https://www.python.org/psf/donations/">Please donate.</a>
      آخرین بروز رسانی در اوت 18, 2026 (04:23 UTC) .
      <a href="/bugs.html">Found a bug</a>?
    ایجاد شده با<a href="https://www.sphinx-doc.org/">Sphinx</a> 8.2.3.
Sunbelt Computer Software

PL/B Language Development and Support

Navigation Menu

Uh oh!

Sunbelt Computer Software

PL/B Language Development and Support

Uh oh!

FilesExpand file tree

datastructures.html

Latest commit

History

datastructures.html

File metadata and controls
